– Kursy na tzw. kadawerach, czyli specjalnie przygotowanych nieutrwalonych preparatach anatomicznych, to powszechny na całym świecie sposób szkolenia lekarzy, gwarantujące zbliżone do realnych warunki zabiegowe, lepsze niż fantomy czy nowoczesne symulatory – mówi dr Sławomir Gonciarz, chirurg i prezes zarządu Centrum Medycznego MediSport w Lublinie.

To tu rozpoczęło właśnie swą działalność Centrum Szkoleniowe, w którym prowadzone są szkolenia na kadawerach. Lubelskie centrum to jeden z trzech w Polsce ośrodków kadawerowych.

– Nowych technik operacyjnych najlepiej uczyć się na tzw. kadawerach, bo żaden sztuczny model bądź materiał zwierzęcy nie odda w pełni niepowtarzalnych warunków anatomicznych człowieka. Dzięki temu medycy mogą przećwiczyć i zaplanować rzeczywisty zabieg, zanim zostanie on wykonany u pacjenta – podkreśla dr Gonciarz.

Niezbędne do tego są preparaty tkankowe, czyli fragmenty ciała ludzkiego, które pozwalają lekarzom poznać anatomię, przebieg struktur, ich zachowanie i biomechanikę. Kadawery dają taką możliwość, ponieważ preparaty nie są utrwalone formaliną, która konserwuje i zmienia strukturę tkanek, tylko głęboko mrożone zaraz po pobraniu od dawców. – Tuż przed kursem są rozmrażane, więc zachowują się jak podczas prawdziwej operacji. Dzięki nim lekarze mają możliwość ćwiczenia technik operacyjnych na prawdziwych tkankach i narządach, bo właściwości preparatu nieutrwalonego najwierniej odzwierciedlają właściwości tkanki żywej. Jak często podkreślają nasi kursanci, tego nie odda żadna książka do anatomii ani ćwiczenia na modelach plastikowych czy zwierzęcych – tłumaczy dr Gonciarz. Preparaty kadawerowe są sprowadzane z USA.

Ćwiczenie technik operacyjnych na nieutrwalonych ludzkich preparatach, na których lekarze doskonalą swoje umiejętności, gwarantują skuteczność praktyczną tego typu kursu – podkreślają uczestnicy tych szkoleń.

Na początku marca w CM MediSport odbył się jeden z pierwszych tego typu kursów. Był przeznaczony dla ortopedów – doświadczonych specjalistów, którzy poznawali nowe materiały i uczyli się nowych technik operacyjnych, stosowanych w leczeniu schorzeń i kontuzji stóp. Kurs prowadził dr Andrzej Komor, specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu z Carolina Medical Center w Warszawie.

– Specjalizuję się szczególnie w chirurgii stawu skokowego: rekonstrukcjach artroskopowych i „otwartych” uszkodzeń więzadeł i ubytków chrzęstno‑kostnych, interesuje mnie również endoprotezoplastyka stawu skokowego, a także rekonstrukcje przodostopia (paluch koślawy, deformacje palców) i tyłostopia (stopa płaska) u młodzieży i dorosłych. To bardzo powszechne schorzenia, a współczesna medycyna proponuje obecnie skuteczne, mało inwazyjne i szybko poprawiające jakość życia pacjenta techniki operacyjne. Dlatego lekarze chcą się uczyć i poszerzać swoje umiejętności – mówi dr Komor.

W specjalnie przygotowanej sali uczestnicy mieli do dyspozycji profesjonalne stoły operacyjne z pełnym wyposażeniem. – Staramy się, aby sala, gdzie prowadzone są szkolenia, oddawała w pełni warunki panujące w prawdziwych salach operacyjnych. Jest wyposażona w identyczny sprzęt i dostosowana do wymogów współczesnej medycyny.

Największą zaletą tej formy edukacji jest natychmiastowe korygowanie błędów operacyjnych, bo wszystko odbywa się pod okiem trenera – edukatora, bezpośrednio w trakcie zabiegu.

– Od razu możemy poprawić swoje błędy, a to jest nie do przecenienia – mówią lekarze biorący udział w szkoleniu. Bezcenny jest bezpośredni kontakt z doświadczonym specjalistą, wymiana opinii i obserwacji z innymi lekarzami, możliwość omówienia danego przypadku w warunkach sprzyjających spokojnej rozmowie, bez presji czasu.

– Mamy w planach już całą listę szkoleń, nie tylko dla ortopedów, chociaż to główni adresaci naszych kursów – zaznacza dr Gonciarz. – W najbliższym czasie organizujemy szkolenia z zakresu chirurgii ręki oraz technik artroskopowych w operacjach stawu kolanowego i stawu barkowego.

W planach są też szkolenia łączące kursy kadawerowe z operacjami live. To przede wszystkim szkolenia w zakresie nowych technik operacyjnych oraz użycia nowatorskich materiałów wszczepialnych. W czasie takiego kursu najpierw odbywa się normalna operacja, podczas której doświadczony operator dokonuje zabiegu z użyciem nowej techniki, czy też nowego materiału, a szkolący się mu asystują. Później, po przejściu do sal szkoleniowych, uczestnicy, pod okiem edukatora, ćwiczą nowe techniki na preparatach nieutrwalonych. Wszystko to odbywa się w jednym miejscu, czyli w Centrum Szkoleniowym, utworzonym przy CM MediSport.

– Działania naszego Centrum Szkoleniowego mają na celu podnoszenie kwalifikacji lekarzy współpracujących z MediSportem, aby w końcowym efekcie podnosić jakość świadczonych przez nas usług. Prowadzimy także wstępne rozmowy z Lubelskim Uniwersytetem Medycznym, aby tego typu szkoleniem objąć szerszy krąg lekarzy specjalistów w naszym regionie – zaznacza dr Gonciarz.

Anna Augustowska