W niedzielę 28 stycznia 2024 r. odbył się 32. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Tegoroczny cel akcji to: „Płuca po pandemii. Gramy dla dzieci i dorosłych!”. Podczas akcji 2024 udało się zebrać 175 426 813 zł (ostateczną kwotę poznamy później). Lekarze nie kryją, że bardzo liczą na pomoc w wyposażeniu oddziałów leczących choroby układu oddechowego w nowoczesny sprzęt, zgodny ze standardami.

Potrzebne bronchofiberoskopy

– To bardzo ważne dla lekarzy oddziałów i poradni pulmonologicznych, ale przede wszystkim dla pacjentów. Oznacza, że Fundacja przeznaczy wiele z zebranych środków na zakup niezbędnych urządzeń do diagnostyki i leczenia chorób układu oddechowego u dzieci i młodzieży – mówi dr hab. n. med. Violetta Opoka-Winiarska kierująca Kliniką Chorób Płuc i Reumatologii Dziecięcej działającej w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym.

– Do nowoczesnej diagnostyki i leczenia dzieci bardzo potrzebujemy też sprzętu i A pacjentów mamy bardzo wielu – dodaje prof. Opoka-Winiarska. – Pandemia COVID-19 zmieniła stan układu odpornościowego i przebieg wielu chorób u dzieci, zarówno z powodu zakażeń wirusem SARS-CoV-2, jak i z powodu długotrwałej izolacji i odroczenia niektórych działań, w tym szczepień ochronnych. Obserwujemy zmianę przebiegu chorób układu oddechowego u dzieci. Chcę też zaznaczyć, że wpływ wirusa na układ oddechowy nie zakończył się wraz z ogłoszeniem zakończenia pandemii. Zarówno wcześniej widzieliśmy, jak i w obecnym okresie jesienno-zimowym obserwujemy choroby układu oddechowego o ciężkim przebiegu, w tym zapalenia płuc i opłucnej, rozpoczynające się tydzień – dwa tygodnie po stosunkowo łagodnym przebiegu COVID-19 u dziecka.

Fundacja WOŚP od wielu lat wspiera diagnostykę dzieci. Dzięki temu przebywający w szpitalu pacjenci z problemami układu kostno-stawowego mają prowadzoną diagnostykę ultrasonograficzną (aparaty USG), ocenę gęstości mineralnej kości (densytometr) i badania metodą rezonansu magnetycznego (rezonans niskopolowy). Diagnostyka obrazowa w chorobach układu ruchu, w tym reumatycznych, dzięki znacznemu wsparciu Fundacji WOŚP jest nowoczesna i zgodna z aktualnymi rekomendacjami. Także ultrasonografia przezklatkowa płuc pozwalająca rozpoznawać zapalenia i inne choroby płuc wykonywana jest ultrasonografem otrzymanym od Fundacji WOŚP.

– W 2015 r. miałam zaszczyt osobiście pracować w Komisji Ekspertów wspomagających wybór sprzętu dla oddziałów reumatologii w Dzięki temu mogłam poznać, jak niełatwa i odpowiedzialna jest praca Fundacji – zaznacza prof. Opoka-Winiarska.

Potrzeby Kliniki, jedynego na Lubelszczyźnie oddziału pulmonologii dziecięcej, obejmują sprzęt diagnostyczno-leczniczy, w tym bronchofiberoskopy dostosowane do dzieci w różnym wieku, ultrasonograf do przezklatkowego badania płuc, urządzenia do czynnościowej, nieinwazyjnej diagnostyki układu oddechowego, sprzęt do rehabilitacji układu oddechowego, urządzenia do wysokoprzepływowej tlenoterapii donosowej, mikroskop do oceny ruchomości rzęsek nabłonka nosa.

Najbardziej potrzebnym obecnie narzędziem diagnostyczno-leczniczym są bronchofiberoskopy. Bronchoskopia jest standardową metodą diagnostyczną i leczniczą w chorobach dolnych dróg oddechowych i płuc u dzieci i młodzieży. Badanie to ma istotne znaczenie w rozpoznawaniu przyczyny zapaleń płuc, rozpoznawaniu wad wrodzonych układu oddechowego i monitorowaniu procesów immunologicznych toczących się w pęcherzykach płucnych. Przy użyciu bronchoskopu jest możliwe pobranie materiału do badań diagnostycznych bezpośrednio z dolnych dróg oddechowych, w tym mikrobiologicznych i szybkiego włączenia celowanego leczenia. To badanie odgrywa również kluczową rolę w procesie terapeutycznym małych pacjentów. Wskazania terapeutyczne obejmują m.in. udrożnienie dróg oddechowych, odessanie zalegającej wydzieliny, tamowanie krwawienia, usunięcie ziarniny czy zaaspirowanej treści.

– Aktualnie – ze względu na ograniczenia sprzętowe – dzieci na badanie bronchoskopowe są kierowane do województw mazowieckiego lub małopolskiego. Łatwiejszy dostęp do sprzętu umożliwiłby przeprowadzenie badania w miejscu zamieszkania dziecka i przyspieszył rozpoznanie – podkreśla prof. Opoka-Winiarska.

Dla pacjentów z chorobami układu oddechowego bardzo ważne są badania czynnościowe układu oddechowego, które należą do badań nieinwazyjnych, a nowoczesna diagnostyka dostarcza wielu informacji o stanie funkcjonalnym układu oddechowego. Obecnie na niektóre badania, w tym badanie zdolności dyfuzji gazów w płucach i bodypletyzmografię chorzy przewożeni są do innego szpitala. – Dlatego na liście naszych potrzeb umieściliśmy także aparaturę do badań czynnościowych układu oddechowego – zaznacza prof. Opoka-Winiarska.

Praca pulmonologów dziecięcych, badania bronchoskopowe i wyżej wymienionymi innymi metodami diagnostycznymi znacznie podniosłyby zakres i jakość świadczeń z zakresu chorób płuc dla dzieci z naszego województwa i innych regionów, a także ograniczyłyby konieczność kierowania pacjentów do innych oddziałów. Nasze starania wspiera Polskie Towarzystwo Pneumonologii Dziecięcej, Sekcja Pediatryczna Polskiego Towarzystwa Alergologicznego oraz konsultant wojewódzki w dziedzinie chorób płuc dzieci.

W Klinice są diagnozowane i leczone dzieci z chorobami płuc i chorobami reumatycznymi. Dysponujemy 24 łóżkami, ale jeżeli stan dzieci pozwala, to przyjmujemy je także na pobyty jednodniowe. W 2023 r. w oddziale hospitalizowanych było ponad 1800 dzieci, w Poradni Pulmonologicznej odbyło się 4500 porad dla pacjentów, w reumatologicznej – 1200. Zespół specjalistów pulmonologów prowadzi diagnostykę i terapię chorób układu oddechowego, w tym zapaleń płuc, astmy oskrzelowej, mukowiscydozy, chorób śródmiąższowych płuc i innych u dzieci i młodzieży. Przy oddziale funkcjonuje Pracownia Badań Czynnościowych Układu Oddechowego u Dzieci.