Pracownia Robotyki Operacyjnej w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Lublinie w połowie maja uzyskała refundację NFZ. Warunkiem było wykonanie 100 zabiegów prostatektomii radykalnej przez rok, w tym co najmniej 50 metodą robotyczną. Lubelska pracownia do 31 marca 2023 wykonała 101 operacji usunięcia prostaty, w tym 17 metodą chirurgiczną i aż 84 przy użyciu robota da Vinci.

Robot da Vinci to najnowocześniejsze narzędzie operacyjne w rękach chirurgów. W ubiegłym roku szpital przy al. Kraśnickiej dołączył do grona kilkunastu placówek medycznych w Polsce, które wykorzystują robota w swojej pracy. Systemy robotyczne używane są z powodzeniem w szpitalach na całym świecie, w Polsce dopiero od niedawna, ze względu na ograniczenia w dostępie do technologii i ich wysoką cenę. W sumie w lubelskiej Pracowni Robotyki Operacyjnej do połowy maja zostało przeprowadzonych 210 procedur chirurgicznych w trzech zakresach: urologii, chirurgii i ginekologii. Równolegle trwają intensywne szkolenia dla personelu szpitala, w celu uzyskania uprawnień do przeprowadzania kolejnych operacji robotycznych.

Kontrakt – gwarancja

Otrzymany kontrakt z NFZ daje szpitalowi gwarancję na zwrot wydatków związanych z użyciem narzędzi robotycznych, które są dużo droższe niż tradycyjne narzędzia laparoskopowe.

Najczęściej wykonywanym zabiegiem w asyście robota da Vinci jest prostatektomia radykalna stosowana u pacjentów z rozpoznanym rakiem gruczołu krokowego. To zabieg, w którym użycie robota daje największe korzyści w porównaniu do operacji otwartej. Główną zaletą jest mniejsza inwazyjność zabiegu i związana z nią mniejsza utrata krwi a także krótszy pobyt pacjenta w szpitalu i szybszy powrót do normalnego funkcjonowania. Użycie robota da Vinci pozwala również na bardziej precyzyjne zaoszczędzenie pęczków naczyniowo-nerwowych, co może się wiązać z poprawą trzymania moczu oraz zachowaniem potencji po operacji. W niedalekiej przyszłości planujemy rozszerzenie oferty o wykonywanie zabiegów onkologicznych również u pacjentów z rakiem nerki (NSS, nefrektomia radykalna) i z rakiem pęcherza moczowego (cystektomia radykalna) –  mówi urolog dr n.med. Gabriel Surdacki.

 Obok prostatektomii w urologii, system robotowy w chirurgii najczęściej jest wykorzystywany w leczeniu operacyjnym nowotworów jelita grubego, a przede wszystkim odbytnicy, co pozwala zmniejszyć odsetek wykonywanych operacji z wyłonieniem stomii. – Zalety chirurgii robotowej wykorzystujemy też w leczeniu chorób wątroby, żołądka, trzustki, śledziony, nadnerczy. Trzeba jednak powiedzieć, że kluczową rolę w chirurgii robotowej nadal odgrywa chirurg oraz jego wieloletnie doświadczenie i umiejętności, podczas gdy robot chirurgiczny w dalszym ciągu pozostaje jedynie zaawansowanym i nowoczesnym narzędziem wspomagającym – mówi dr hab.n.med. Jerzy Mielko szef Oddziału Chirurgii Ogólnej WSS w Lublinie, certyfikowany operator systemu chirurgii robotycznej da Vinci.

Szkolenie operatorów – proktorzy

Udało się nam skompletować świetny zespół specjalistów, którzy nie tylko operują pacjentów, zapewniając im najwyższy poziom leczenia, ale także przekazują swoje doświadczenie kształcącym się w tym zakresie lekarzom – mówi Piotr Matej, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Lublinie.

Proces szkolenia lekarzy przygotowujący i finalnie uprawniający do operowania w systemie robotycznym da Vinci jest walidowany przez producenta robota – firmę Intuitive. Chirurdzy otrzymują kompleksowe, kilkumiesięczne szkolenie zakończone egzaminem i międzynarodowym certyfikatem chirurgii robotycznej. Po zakończeniu procesu szkolenia, lekarze którzy uzyskali uprawnienia do samodzielnego operowanie w systemie da Vinci, mają w dalszym ciągu wsparcie firmy w  rozwoju swoich kompetencji, zarówno w Polsce jak i za granicą. Rozpoczęcie procedury szkolenia determinuje zakup i dostępność robota da Vinci w szpitalu, niezbędnego do celów treningowych. W oczekiwaniu na uzyskanie uprawnień przez lekarzy ze szpitala, zdobywających umiejętności w operatywie robotycznej,  dyrekcja szpitala  zatrudnieniła specjalistów z zakresu chirurgii, urologii i  ginekologii  robotycznej posiadających wieloletnie  doświadczenie oraz posiadających status proktorów, czyli specjalistów mogących szkolić  personel medyczny operowania w systemie  Da Vinci – mówi Dorota Cichocka koordynator Pracowni Robotyki Operacyjnej. W chirurgii  to dr n.med. Jerzy Draus absolwent Akademii Medycznej w Lublinie, specjalizujący się w dziedzinie chirurgii ogólnej,  urazowej i kolorektalnej. Obecnie pełniący funkcję Ordynatora Oddziału Kolorektalnego w Hallands Hospital Halmstad w Szwecji. W swojej praktyce wykonał ponad 1000 operacji kolorektalnych z wykorzystaniem robota Da Vinci i szkolił, jako proktor, personel medyczny  w ponad 40 klinikach na terenie Europy. W urologii to dr n.med. Janusz Frey, specjalista chirurgii ogólnej, specjalista urolog FEBU, certyfikowany operator robota DaVinci, proktor zabiegów z zakresu urologii. Obecne pełniący m.in. rolę kierownika zespołu diagnostyki i leczenia raka gruczołu krokowego Szpitala Uniwersyteckiego w Örebro (Szwecja). Od kilku lat prowadzi w swojej placówce intensywne szkolenia z zakresu robotycznej chirurgii prostaty oraz pęcherza moczowego. W ginekologii to dr hab. n. med. Andrzej Nowakowski, profesor Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie, Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, specjalista położnictwa i ginekologii, specjalista ginekologii onkologicznej, kierownik Centralnego Ośrodka Koordynującego Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie.

– W naszym szpitalu proces szkolenia zakończyły już trzy zespoły złożone z operatora i asystenta. Pierwszym zespołem, który uzyskał certyfikat Da Vinci, jest zespół urologów to dr Gabriel Surdacki i dr n. med. Ewa Niezabitowska. Kolejne certyfikaty zdobyły zespoły chirurgiczne: dr hab. n. med. Jerzy Mielko i lek. med. Wojciech Górski oraz d r n.med. Kinga Franciszkiewicz – Pietrzak i lek.med. Mateusz Dziedzic. Wyszkolonych do asysty robotycznej zostało w sumie kilkadziesiąt osób: lekarzy anestezjologów, chirurgów, ginekologów, urologów oraz personel instrumentariuszy. Przygotowywane  są kolejne zespoły do certyfikacji – mówi Dorota Cichocka koordynator Pracowni Robotyki Operacyjnej.

Anna Augustowska